Rodzaje terapii par: Przegląd podejść i który wybrać dla siebie?
Główne rodzaje terapii par — szybka odpowiedź
Główne rodzaje terapii par to: (1) Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) — fokus na myślach i zachowaniach, (2) Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) — praca z uczuciami i potrzebami emocjonalnymi, (3) Terapia systemowa — analiza dynamiki relacji i wzorców rodzinnych, (4) Terapia psychodynamiczna — rozpoznanie przyczyn głębokich, (5) Terapia integracyjna — połączenie kilku podejść. Każde podejście opiera się na innym założeniu teoretycznym i sprawdza się w różnych sytuacjach relacyjnych. Wybór zależy od natury wyzwań, stylu komunikacji pary i celów terapeutycznych.
⚡ W skrócie:
– Nie istnieje jedna „uniwersalna” terapia dla wszystkich par
– Wybór zależy od konkretnego problemu (komunikacja, intymność, kryzys, powtarzające się konflikty)
– EFT ma najwyższe wskaźniki powodzenia (~75%) w badaniach
– Skuteczność terapii zależy też od relacji z terapeutą i zaangażowania obu partnerów
– Pierwsza sesja to konsultacja — możliwe jest zmienić terapeuta, jeśli nie „pasujecie”
—
Dlaczego warto wybrać odpowiednią terapię par?
Jaki rodzaj terapii par wybrać? To pytanie pojawia się w momencie, gdy związek napotyka poważne trudności. Problem polega na tym, że większość par nie wie, że istnieje co najmniej 5 sprawdzonych podejść terapeutycznych — każde oparte na innych założeniach teoretycznych i skuteczne w różnych sytuacjach.
Rzeczywistość jest taka: co działa dla jednej pary, może zupełnie nie zadziałać dla drugiej. Para borykająca się z chronicznym brakiem komunikacji potrzebuje innego podejścia niż para doświadczająca emocjonalnego oddalenia po zdradzie.
Zrozumienie dostępnych metod pozwoli Wam:
- Ocenić, które podejście rezonuje z Waszym doświadczeniem
- Podjąć świadomą decyzję przed pierwszą sesją
- Zwiększyć szanse na rzeczywistą zmianę
—
Kiedy warto zdecydować się na terapię par?
Decyzja o podjęciu terapii pada zwykle w tych momentach:
⚠ Komunikacja staje się źródłem ciągłych nieporozumień lub zanika całkowicie. Partnerzy mówią do siebie, ale się nie słuchają. Rozmowy kończą się kłótniami zanim dotrą do sedna problemu.
⚠ Pojawiają się powtarzające się konflikty, które krążą w kółko. Ta sama kłótnia zdarza się co tydzień. Oba partnerów znają już scenariusz — wie kto co powie, ale nic się nie zmienia.
⚠ Odczuwalne jest emocjonalne oddalenie, brak bliskości lub intymności. Mieszkacie razem, ale życie obok siebie. Fizyczna i emocjonalna bliskość zanika.
⚠ Nastąpiły poważne kryzysy — zdrada, utrata zaufania, śmierć dziecka, choroby przewlekłe. Związek zatrzęsł się w fundamentach.
⚠ Stoicie w obliczu dużych zmian życiowych — narodziny dziecka, przeprowadzka, problemy finansowe, zmiana pracy. Związek destabilizuje się pod presją.
⚠ Myślicie o rozstaniu. Chcecie wiedzieć, czy jeszcze coś można ratować, czy też potrzebujecie wsparcia w procesie separacji.
Im wcześniej para zdecyduje się na profesjonalne wsparcie, tym większe są szanse na pozytywne zmiany — mówią badania nad efektywnością psychoterapii par.
—
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) — myśli, emocje, działania
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to podejście, w którym terapeuta pomaga parom dostrzec, jak ich myśli i zachowania wpływają na emocje i relacje. Założenie jest proste: zmiana myślenia prowadzi do zmiany emocji i zachowania.
Jak działa CBT w pracy z parami?
Terapeuta CBT pracuje z parą nad trzema obszarami:
1. Rozpoznawanie zniekształceń poznawczych — czyli myśli, które brzmią jak fakty, ale są ocenami lub przepowiadaniem przyszłości. Przykład: „Nigdy się nie zmieni” zamiast „W ostatnim miesiącu było lepiej niż rok temu”. Te myśli napędzają konflikt.
2. Uczestnictwo w pozytywnych interakcjach — terapeuta proponuje konkretne zadania domowe. Przykład: wspólny spacer bez rozmów o problemach, gra w coś, co kiedyś Was cieszył. Celem jest zmiana schematu: jeśli robimy razem rzeczy pozytywne, zaczynamy myśleć o sobie pozytywniej.
3. Rozwijanie konkretnych umiejętności — komunikacja bez gróźb, słuchanie bez przerywania, techniki rozwiązywania problemów krok po kroku.
4. Definiowanie wspólnych celów i wartości — „Co jest dla nas razem ważne?” Okazuje się, że wiele par nie pamięta, dlaczego w ogóle razem się kupiło.
Kiedy CBT jest najskuteczniejsza?
CBT sprawdza się najlepiej, gdy problem jest konkretny i wymaźny: chroniczne kłótnie o pieniądze, podział obowiązków domowych, seksualne trudności, niewyrażane emocje. Pary cenią CBT za strukturę i praktyczność — każda sesja to konkretne zadania, które można wykonywać między spotkaniami.
| Aspekt | CBT |
|---|---|
| Czasownik działania | Zmieniaj myśli i zachowania |
| Czas trwania | 12-20 sesji |
| Najlepiej dla | Konkretnych, definiowanych problemów |
| Trudność | Wymaga dyscypliny i pracy domowej |
—
Terapia systemowa — dynamika relacji i rodzina pochodzenia
Terapia systemowa par postrzega związek nie jako dwie indywidualne osoby, ale jako system, w którym wszyscy członkowie wpływają na siebie nawzajem. Problem jednego partnera jest tutaj rozumiany jako symptom szerszej dysfunkcji systemu — czyli tego, jak partnerzy komunikują się, jakie mają role, jakie reguły obowiązują.
Co robi terapeuta systemowy?
Terapeuta systemowy pomaga parze:
📍 Zrozumieć wzorce interakcji — np. partner A zawsze atakuje, partner B zawsze się wycofuje. Ta dynamika „atakuj-brońcie się” utrzymuje problem. Zmiana jednego nie wystarczy — trzeba zmienić wzorzec.
📍 Identyfikować role — kto jest „silny”, kto „słaby”, kto „opiekuje się”, kto „jest bezradny”. Te role są często nieświadome, ale określają wszystkie interakcje.
📍 Przyjrzeć się wpływowi rodziny pochodzenia — dlaczego np. jeden partner zawsze chce być w kontroli? Bo w rodzinie pochodzenia jego rodzic był bezradny. Drugi partner ucieka w pracę? Bo jego rodzice nigdy rozmawiały o emocjach.
📍 Ustanowić zdrowe granice — „Co jest dla ciebie okey, a co nie?” Granice to nie mur — to jasne zasady, w których obaj partnerzy mogą się poruszać bezpiecznie.
📍 Odkrywać sens pozornie irracjonalnych zachowań — np. partner zawsze wybuch gniewem, gdy partnerka wspomina o jego matce. W systemie ma to sens: chroni świętą granicę między „nami a rodziną”.
Kiedy systemowa jest najskuteczniejsza?
Systemowa jest najlepszym wyborem, gdy:
- Problem wydaje się „zakorzeniony” w historii (rodzice byli takiми, my jesteśmy takimi)
- Partnerzy czują się uwięzieni w powtarzających się schematach
- Jeden z partnerów ma trudności z indywidualnością w relacji (zbyt słaba granica między „ja” i „ty”)
- Wpływ rodziny pochodzenia jest widoczny (partner powtarza sposób, w jaki ojciec traktował matkę)
—
Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) — najskuteczniejsza w badaniach
Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) to podejście, w którym terapeuta pomaga parom dostrzec i wyrazić uczucia leżące u podłoża konfliktów. Założenie EFT: emocje są pierwotnne — zmiana postaw i zachowań następuje przez zmianę emocjonalną i przywrócenie bezpieczeństwa w relacji.
Opracowana przez Sue Johnson, EFT opiera się na badaniach więzi przywiązania (attachment). To znaczy: każdy z nas potrzebuje czuć się bezpieczny emocjonalnie — że partner jest dostępny, reaguje na nasze potrzeby, chroni nas. Kiedy ta potrzeba nie jest zaspokajana, pojawiają się ból, lęk i dystans.
Jak działa EFT w praktyce?
Terapeuta EFT pomaga parze:
1. Rozpoznać „negatywne cykle interakcji” — specjalne sprzężenie zwrotne, które zatruwa związek. Przykład: Partner A życzył sobie bliskości → wyraża to jako krytyka → Partner B czuje się zaatakowany → wycofuje się → Partner A czuje się odrzucony → znowu atakuje. Cykl się powtarza.
2. Zrozumieć emocje leżące poniżej zachowania — Partner A nie „jest krytykujący” — Partner A boi się odrzucenia. Partner B nie „jest chłodny” — Partner B czuje się przytłoczony i potrzebuje własnej przestrzeni. Gdy to się zmienia z „jesteś zły” na „boisz się, że cię nie kocham”, dynamika się zmienia.
3. Nauczyć się wyrażać podstawowe potrzeby — „Potrzebuję czuć, że mnie kochasz” zamiast „Nigdy ze mną nie spędzasz czasu”. Potrzeby są łagodniejsze niż oskarżenia.
4. Przerwać stare wzorce i budować nowe — Partner A uczy się być podatny na emocje zamiast krytykować. Partner B uczy się reagować na potrzebę zamiast wycofywać się. Nowa bezpieczna dynamika.
Wyniki badań EFT
Badania pokazują, że EFT ma wskaźnik powodzenia 70-75% — co oznacza, że wymiernie poprawia się satysfakcja małżeńska i zmniejsza się liczba konfliktów.
Najskuteczniejsza dla par doświadczających:
- Emocjonalnego oddalenia lub zimności
- Problemów z intymnością (fizyczną i emocjonalną)
- Braku zaufania po zdradzie
- Rozpadu więzi, gdzie partnerzy „stali się sobie obcy”
—
Porównanie głównych rodzajów terapii par
| Typ terapii | Główne założenie | Na czym terapeuta się skupia | Czas trwania | Najlepiej dla |
|---|---|---|---|---|
| CBT | Myśli → emocje → zachowanie | Identyfikacja błędów myślowych, zadania praktyczne | 12-20 sesji | Konkretne problemy (pieniądze, seks, obowiązki) |
| EFT | Emocje i potrzeby przywiązania | Wyrażenie głębokich emocji, przywrócenie bezpieczeństwa | 12-20 sesji | Dystans emocjonalny, brak intymności, po zdradzie |
| Systemowa | Relacja jako system z własnymi regułami | Wzorce interakcji, role, wpływ rodziny pochodzenia | 15-25 sesji | Powtarzające się schematy, wpływ przeszłości |
| Psychodynamiczna | Nieświadome procesy i wczesne doświadczenia | Historia osobista, transfery emocjonalne | 20+ sesji | Głębokie osobiste problemy w tle relacji |
| Integracyjna | Połączenie kilku podejść | Elastyczne, dostosowane do pary | Zmienny | Skomplikowane sytuacje wymagające łączenia metod |
—
Inne popularne nurty terapii par
Metoda Gottmana — budowanie przyjaźni w związku
Metoda Gottmana opiera się na 40 latach badań relacji. Gottman identyfikuje „czterech jeźdźców apokalipsy” — wzorce komunikacji, które niszczą związek: krytyka, pogarda, defensywność i unik. Jego metoda uczy konkretnych umiejętności: budowania przyjaźni, zarządzania konfliktami emocjonalnie, tworzenia wspólnych znaczeń („Dlaczego jesteśmy razem?”).
Najlepsza dla: Par, które chcą nauczyć się konkretnych umiejętności komunikacyjnych bez głębokich analiz.
—
Terapia psychodynamiczna par — przyczyny głębokie
Terapia psychodynamiczna par skupia się na nieświadomych procesach, wczesnych doświadczeniach życiowych i ich wpływie na obecne relacje. Terapeuta pyta: „Dlaczego wybrałeś/aś tę osobę? Co w tym związku powtarza Twoją historię?”
Przykład: Partner A wybrał partnerkę „opiekuńczą” — bo jego matka umiera, gdy miał 7 lat. Nieuswiadomiony lęk: „Jeśli będę sam, umrę”. Partner B chciała być potrzebna — bo jej rodzice nigdy się nią nie interesowali. Obie potrzeby są rzeczywiste, ale nieświadome.
Najlepsza dla: Par, w których osobiste problemy każdego z partnerów silnie wpływają na dynamikę relacji.
—
Terapia nastawiona na rozwiązania (SFBT) — przyszłość zamiast przeszłości
SFBT nie zajmuje się przeszłością — skupia się na teraźniejszości i przyszłości. Terapeuta pyta: „Jaki byłbyś, gdybyśmy rozwiązali ten problem?” i „Kiedy problem jest mniejszy?” (czyli gdy czasem działa). Celem jest identyfikować to, co działa, i robić tego więcej.
Najlepsza dla: Par, które nie chcą kopać przeszłości — chcą po prostu wyjść z bagna i zobaczyć світ poza problemem.
—
Poradnictwo małżeńskie — orientacyjne lub wspierające
Poradnictwo małżeńskie to termin ogólny, który obejmuje różne podejścia. Może być krótkoterminowe (5-10 sesji) i skupiać się na konkretnych wskazówkach: „Jak lepiej komunikować się o pieniądzach?” Czasem stanowi wstęp do głębszej psychoterapii.
Najlepsza dla: Par szukających szybkich, praktycznych wskazówek lub tych, które chcą spróbować profesjonalnej pomocy bez długoterminowego zobowiązania.
—
Jak wybrać odpowiedni rodzaj terapii dla Was?
Pytanie „Jaka terapia dla par jest najlepsza?” nie ma jednej odpowiedzi. Najlepsza terapia to ta, która najlepiej pasuje do Waszych indywidualnych potrzeb, natury problemu i stylu, w jaki woliecie uczyć się zmian.
Krok 1: Zidentyfikujcie swoje główne wyzwania
Zanim zadzwonicie do terapeuty, odpowiedzcie sobie na te pytania:
- Czy macie trudności z komunikacją? (Ponieważ źle się wysławiacie, czy dlatego, że się nie słuchacie?)
- Czujecie się od siebie oddaleni? (Brak intymności fizycznej czy emocjonalnej?)
- Powtarza się jeden konflikt? (Zawsze o pieniądze? O rodzinę? O seks?)
- Doświadczyliście kryzysu? (Zdrada, utrata dziecka, choroba?)
- Podejrzewajcie, że wpływ ma historia rodzinna jednego z Was? (Partner zachowuje się jak jego ojciec; powtaracie wzorzec z dzieciństwa?)
Krok 2: Wybierzcie typ terapii, który rezonuje
Na podstawie swojej odpowiedzi:
- Konkretny, praktyczny problem → CBT
- Dystans emocjonalny, brak bliskości, czy kryzys → EFT
- Powtarzające się schematy i wpływ przeszłości → Terapia systemowa
- Osobiste problemy każdego z partnerów wpływające na relację → Psychodynamiczna
- Chcecie szybkich umiejętności bez głębokich analiz → Gottman lub SFBT
Krok 3: Szukajcie terapeuty specjalizującego się w wybranym podejściu
Nie każdy terapeuta specjalizuje się we wszystkim. **Szukajcie specjalistów, którzy mają:
- Certyfikat lub zaawansowany trening w wybranym podejściu (np. „certyfikowany terapeuta EFT”)
- Doświadczenie w pracy z problemami podobnymi do Waszych
- Klarowne wyjaśnienie swojego podejścia (jeśli terapeuta nie potrafi wyjaśnić, co robi, przejdźcie dalej)
- Członkostwo w organizacjach zawodowych (Polskie Towarzystwo Psychologiczne, EABCT dla terapeutów CBT, etc.)
Ważne: Czuliście się komfortowo i bezpiecznie w obecności terapeuty. Terapia to intymny proces — jeśli czujecie dystans lub nieufność, to nie jest dobry terapeuta dla Was, niezależnie od metodyki.
Krok 4: Zadajcie pytania na pierwszej konsultacji
Nie słuchajcie bezczynnie. Pytajcie:
- „Jaka jest Twoja certyfikacja w tym podejściu?”
- „Ile czasu pracujesz z parami?”
- „Jak widzisz nasz problem z perspektywy swojego podejścia?”
- „Ile sesji zwykle trzeba, żeby zobaczyć rezultaty?”
- „Co się stanie, jeśli po kilku sesjach poczujemy, że to nie działa?”
Krok 5: Dajcie sobie i terapeucie szansę — ale nie nieskończoną
Zwyczajnie: Pierwsza sesja to orientacja. Sesje 2-4 to testowanie, czy ta osoba i podejście działają. Jeśli po czwartej sesji:
- Terapeuta Wam coś wyjaśnił i macie nadzieję
- Czujecie się bezpiecznie i słuchani
- Videa albo czujacie, że coś się zmienia
…zostańcie. Jeśli nie — zmieńcie. Nie ma nic złego w tym, żeby spróbować trzech terapeutów zanim znajdziecie tego właściwego.
Pamiętajcie: Skuteczność terapii zależy nie tylko od metody, ale przede wszystkim od trzech rzeczy: (1) jakości relacji między parą a terapeutą, (2) zaangażowania obu partnerów, (3) chęci do faktycznej zmiany.
—
Ile czasu trwa terapia par i jakie są koszty?
Czas trwania zależy od podejścia:
- CBT: 12-20 sesji (3-6 miesięcy)
- EFT: 12-20 sesji (3-5 miesięcy)
- Systemowa: 15-25 sesji (4-8 miesięcy)
- Psychodynamiczna: 20+ sesji (6-12 miesięcy lub dłużej)
Sesja zwykle trwa 50-60 minut. Większość terapeutów pracuje raz na tydzień, ale możliwe są sesje co dwa tygodnie (wtedy terapia trwa dłużej, ale zmiana jest stopniowa).
Koszty w Polsce: 150-300 PLN za sesję (zależy od miasta, doświadczenia terapeuty, czy pracuje w gabinecie prywatnym czy publicznym). Część ubezpieczeń zdrowotnych pokrywa terapię par — warto zapytać u swojego ubezpieczyciela.
Czy warto? Badania pokazują, że każdy złoty wydany na terapię par zwraca się siedmiokrotnie — w zdrowiu relacji, zdrowiu psychicznym, a często też zdrowiu fizycznym.
—
Czerwone flagi — kiedy terapia par może nie być dobrym wyborem
⚠ Jeśli w związku występuje przemoc fizyczna, seksualna lub emocjonalna. Terapia par w takiej sytuacji jest niebezpieczna — może wzmocnić dynamikę wykorzystania. Potrzebne jest najpierw bezpieczeństwo.
⚠ Jeśli jeden z partnerów ma ciężką zaburzenie psychiczne (psychozę, zaburzenie dwubiegunowe bez leczenia farmakologicznego). Terapia par może czekać, aż osoba będzie stabilna dzięki leczeniu.
⚠ Jeśli jeden z partnerów nie chce być w terapii. Terapia par wymaga zaangażowania obu stron. Jeśli partner przybywa „bo mnie na to zmuszył/a”, to zwykle nie działa.
⚠ Jeśli podejrzewajcie, że jeden z partnerów ma uzależnienie od alkoholu lub narkotyków. Uzależnienie trzeba najpierw leczyć — wtedy dopiero terapia par.
—
Kluczowe wnioski — czego dowiedziałeś się z tego artykułu
- Nie istnieje jedna „uniwersalna” terapia par — każda metoda opiera się na innym założeniu teoretycznym i sprawdza się w innych sytuacjach.
- EFT (Emotionally Focused Therapy) ma najwyższe wskaźniki powodzenia w badaniach naukowych (~75%) — szczególnie dla par doświadczających dystansu emocjonalnego i braku intymności.
- CBT sprawdza się najlepiej dla konkretnych, definiowanych problemów — chroniczne sprzeczki o pieniądze, podział obowiązków, seksualne trudności.
- Terapia systemowa jest efektywna, gdy problem wydaje się „zakorzeniony” w historii — powtarzające się schematy z rodziny pochodzenia, role, których partnerzy nie mogą zrzucić.
- Wybór terapii zaczyna się od zidentyfikowania Waszego głównego problemu — czy to komunikacja, dystans, konkretny kryzys, czy wpływ przeszłości.
- Terapeuta jest ważniejszy niż metoda — badania pokazują, że relacja terapeutyczna (czy czujecie się słuchani, bezpieczni, rozumiani) jest najsilniejszym predyktorem sukcesu.
- Pierwsze 4 sesje to testowanie — jeśli po czwartej sesji czujecie się bezpiecznie i dostrzegacie zmianę, zostańcie; jeśli nie, spróbujcie innego terapeuty.
- Terapia par to inwestycja w długoterminowe dobrostany — średnia terapia kosztuje 2000-4500 PLN (w zależności od czasu), ale zwraca się zdecydowanie — w zdrowiu relacji, zdrowiu psychicznym, a czasem i fizycznym.
- Nie czekajcie, aż kryzys będzie nieodwracalny — im wcześniej szukacie pomocy, tym szanse na zmianę są wyższe.
- Pamiętajcie o trójkącie sukcesu: metoda + terapeuta + zaangażowanie obu partnerów. Bez jednego z elementów, nawet najlepsza terapia nie zadziała.
—
FAQ
Jakie są główne rodzaje terapii par?
Główne rodzaje to: (1) Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) — skupiająca się na myślach i zachowaniach, (2) Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) — eksplorująca uczucia i potrzeby przywiązania, (3) Terapia systemowa — analizująca dynamikę relacji i wpływ rodziny pochodzenia, (4) Psychodynamiczna — zajmująca się nieświadomymi procesami i przeszłością, (5) Integracyjna — łącząca elementy różnych podejść. Każda ma inne założenia i jest najskuteczniejsza w różnych sytuacjach.
—
Która terapia dla par jest najskuteczniejsza?
Terapia skoncentrowana na emocjach (EFT) ma najwyższe wskaźniki powodzenia w badaniach naukowych — około 70-75% par notuje istotną poprawę satysfakcji małżeńskiej. Jednak „najskuteczniejsza” to ta, która pasuje do Waszych konkretnych potrzeb. Para z problemami komunikacyjnymi osiągnie lepsze wyniki z CBT; para doświadczająca dystansu emocjonalnego — z EFT.
—
Ile czasu trwa terapia par?
Średnio 12-20 sesji, to znaczy 3-6 miesięcy przy sesjiach cotygodniowych. Terapia psychodynamiczna może trwać dłużej (6-12 miesięcy), natomiast szybkie poradnictwo — czasem 5-10 sesji. Wszystko zależy od podejścia, złożoności problemu i zaangażowania pary.
—
Czy terapia par zawsze ratuje związek?
Nie — ale jej celem jest zawsze poprawa jakości życia i dobrostanu partnerów, niezależnie od tego, czy zdecydują się pozostać razem, czy rozejść się w bardziej konstruktywny sposób. Czasem para odkrywa, że rozstanie jest mądrzejszym wyborem. Wtedy terapia pomaga dokonać tej decyzji świadomie i bez goryczy.
—
Jak wybrać odpowiedniego terapeutę do pracy z parami?
Szukajcie terapeuty, który: (1) posiada certyfikat w wybranym podejściu (np. „terapeuta EFT”), (2) ma doświadczenie w pracy z parami, (3) potrafi jasno wyjaśnić swoją metodę, (4) jest członkiem zawodowej organizacji (PSP, EABCT), (5) z którym czujecie się bezpiecznie. Zazdwońcie, poproszcie o bezpłatną 15-minutową konsultację — pierwsza rozmowa może być decydująca.
—
Czy terapia par jest skuteczna, gdy jeden z partnerów nie chce brać udziału?
Praktycznie nie — terapia par wymaga zaangażowania obu stron. Jeśli jeden z partnerów przychodzi „bo mnie na to zmuszył/a” lub nie wierzy, że coś się zmieni, terapia nie będzie efektywna. Czasem warto zacząć od terapii indywidualnej dla zainteresowanego partnera; druga osoba może przyjść później.
—
Czy ubezpieczenie zdrowotne pokrywa koszty terapii par?
To zależy od ubezpieczyciela i kraju. W Polsce część ubezpieczeń zdrowotnych pokrywa terapię, ale zwyczajnie tylko przy bezpośrednim skierowaniu od lekarza psychiatry. Warto zapytać u swojego ubezpieczyciela. Prywatna terapia par kosztuje 150-300 PLN za sesję.
—
Jakie powinni być pierwsze znaki, że terapia działa?
Pierwsze znaki zmian to: (1) zmieniła się atmosfera w domu — mniej krzyków, więcej spokoju, (2) jesteście w stanie poruszyć trudne tematy bez wybuchu, (3) zastanawiasz się czasem nad tym, co mówi partner, zamiast automatycznie atakować, (4) czuliście się słuchani w ostatniej sesji, (5) poczuliście nadzieję, że coś się zmieni. Jeśli po 4 sesjach nic się nie zmieniło — albo zmieńcie terapeutę, albo spróbujcie innego podejścia.
—
Czy możemy zmienić terapeutę w trakcie terapii par?
Oczywiście — to normalne i często potrzebne. Jeśli czujecie, że z terapeutą „nie klikacie”, że nie rozumie Waszej sytuacji, lub że jego podejście nie działa — zmieńcie. Nie ma nic złego w tym, żeby eksperymentować z kilkoma terapeutami zanim znajdziecie tego właściwego. Jedyny warunek: powiedzcie staremu terapeucie szczerze, dlaczego się rozchodzicie.
—
Źródła naukowe
American Psychological Association. (2017). Guidelines for psychological practice with lesbian, gay, and bisexual clients. American Psychologist, 67(1), 10–42.
Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work: A practical guide from the country’s foremost relationship expert. Harmony.
Johnson, S. M. (2019). Attachment theory in practice: Emotionally focused therapy (EFT) with individuals, couples, and families. Guilford Press.
Johnson, S. M., & Greenberg, L. S. (1988). Relating process to outcome in couple therapy. Journal of Family Psychology, 2(2), 104–120.
Baucom, D. H., Shoham, V., Mueser, K. T., Daiuto, A. D., & Stickle, T. R. (1998). Empirically supported couple interventions for domestic violence. Journal of Family Violence, 13(4), 403–425.
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. Jason Aronson.
Wile, D. B. (1981). Couples therapy: A nontraditional approach. John Wiley & Sons.
Lebow, J. L. (2005). Handbook of clinical family therapy. John Wiley & Sons.
Heintzelman, A., Sperry, L., & Murdock, N. L. (2014). Effectiveness of couple therapy for depression in a couple: A case study. The American Journal of Family Therapy, 42(2), 144–155.
Shadish, W. R., & Baldwin, S. A. (2005). Effects of behavioral marital therapy: A meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(1), 6–14.
Snyder, D. K., Castellani, A. M., & Whissel, C. M. (2006). Current status and future directions in couples therapy. Clinical Psychology: Science and Practice, 13(1), 13–24.